આતંકવાદ પ્રત્યે શૂન્ય સહિષ્ણુતાની નીતિ

પાક બોખલાયુ: ભારત સાથેનો સીમલા કરાર સ્થગિત

શાહબાઝ શરીફે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતની તાકીદે બોલાવી બેઠક : અને ક્ષેત્રે ભારતને ભીસમાં લેવાનો કર્યો પ્રયાસ

સરકાર દેશના હિતમાં જે પણ પગલાં લેશે, તેને વિપક્ષ આપશે સમર્થન : રાહુલ ગાંધીએ પણ સરકારને
જાહેર કર્યો ટેકો

નવીદિલ્હી, તા. 24
જમ્મુ-કાશ્મીરના પહેલગામના બૈસરન ખીણમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત સરકારે પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ ઘણા મોટા નિર્ણયો લીધા છે. આના જવાબમાં પાકિસ્તાને પણ એક પછી એક જવાબી પગલાં લીધાં છે. આમાં વાઘા બોર્ડર બંધ કરવા, સાર્ક વિઝા સુવિધા સ્થગિત કરવા અને ભારતીય વિમાનો માટે તેનું હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ કરવા જેવા નિર્ણયોનો સમાવેશ થાય છે. હકીકતમાં, પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે ગુરુવારે ઉતાવળમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિ (ગજઈ) ની બેઠક બોલાવી હતી. પાકિસ્તાને આમાં ઘણા નિર્ણયો લીધા છે. પાકિસ્તાને ભારત પર આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ઠરાવોનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે અને શિમલા કરાર રદ કરવાની ધમકી આપવાનું શરૂૂ કર્યું છે. પાકિસ્તાને કહ્યું કે તે ભારત સાથેના તમામ દ્વિપક્ષીય કરારોને સ્થગિત કરવાનો અધિકાર રાખે છે, જેમાં શિમલા કરારનો પણ સમાવેશ થાય છે.
પાકિસ્તાનની આ ધમકી પછી, શિમલા કરાર ફરી એકવાર ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો છે. ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના નિર્ણાયક યુદ્ધ પછી શાંતિ પુન:સ્થાપિત કરવા માટે 1972 માં તેના પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. પણ પ્રશ્ન એ થાય છે કે શિમલા કરાર શું છે? તેનું મહત્વ શું છે? આજના સંદર્ભમાં તેનું શું મહત્વ છે અને શું પાકિસ્તાન તેને રદ કરી શકે છે? ચાલો આને સરળ ભાષામાં વિગતવાર સમજીએ. 1971માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધ થયું હતું, જે પૂર્વ પાકિસ્તાન (આજના બાંગ્લાદેશ) ની સ્વતંત્રતા વિશે હતું. પાકિસ્તાની સેનાએ પૂર્વ પાકિસ્તાનમાં મોટા પાયે અત્યાચાર કર્યા, જેના કારણે લાખો લોકો આશ્રય મેળવવા માટે ભારતમાં આવ્યા. જવાબમાં, ભારતે હસ્તક્ષેપ કર્યો અને પાકિસ્તાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂૂ કરી.
આ યુદ્ધ ભારતના નિર્ણાયક વિજય સાથે સમાપ્ત થયું.
પાકિસ્તાની સેનાના લગભગ 93,000 સૈનિકોએ ભારતીય સેના સમક્ષ આત્મસમર્પણ કર્યું અને વિશ્વના નકશા પર એક નવો દેશ – બાંગ્લાદેશ – ઉભરી આવ્યો. ભારત પાકિસ્તાન પર ભારે શરતો લાદી શકે તેવી સ્થિતિમાં હતું, પરંતુ તેનાથી વિપરીત, ભારતે શાંતિ અને સ્થિરતાને પ્રાથમિકતા આપી. આ વિચારસરણી સાથે, ભારતે પાકિસ્તાનને વાતચીત માટે બોલાવ્યું અને શિમલા કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા.

નવીદિલ્હી, તા. 24
પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા અંગે સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહની અધ્યક્ષતામાં દિલ્હીમાં સર્વપક્ષીય બેઠક યોજાઈ હતી. ગૃહમંત્રી અમિત શાહ, વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકર, કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે સહિત ઘણા નેતાઓનો આમાં સમાવેશ થાય છે. સભામાં પહેલગામ હુમલામાં માર્યા ગયેલા લોકોના આત્માની શાંતિ માટે બે મિનિટનું મૌન પાળવામાં આવ્યું હતું. બેઠક બાદ કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજુએ કહ્યું કે બેઠક ખૂબ જ સારી રહી. બધા નેતાઓએ પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ સરકારના પગલાંને ટેકો આપ્યો. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે આતંકવાદ પ્રત્યે શૂન્ય સહિષ્ણુતાની નીતિ રહેશે. નરેન્દ્ર મોદી સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાં અને ભવિષ્યમાં લેવામાં આવનારા પગલાં સાથે બધા નેતાઓ એક થયા છે.
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બોલાવવામાં આવેલી સર્વપક્ષીય બેઠકમાં ભાગ લીધા બાદ કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કહ્યું, ’આ અકસ્માતમાં ઘણા નિર્દોષ લોકોના મોત થયા છે, અમે બધાએ સાથે મળીને કહ્યું છે કે સરકાર દેશના હિતમાં જે પણ પગલાં લેશે, અમે બધા એક છીએ અને અમે તેમને સમર્થન આપીશું.’ અમે ત્યાં થયેલા અકસ્માતની નિંદા કરીએ છીએ, આપણે દેશને સંદેશ આપવો પડશે કે આપણે બધા એક છીએ. પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલામાં 26 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. આ ઘટનાથી આખો દેશ શોકમાં છે. નેતાઓએ પીડિતોના પરિવારો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે આ દુ:ખની ઘડીમાં તેઓ તેમની સાથે છે. નેતાઓએ આતંકવાદ સામે એક થઈને લડવાનો સંકલ્પ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે આતંકવાદને કોઈપણ કિંમતે સહન કરવામાં આવશે નહીં. સરકાર આતંકવાદનો અંત લાવવા માટે શક્ય તેટલા બધા પગલાં લેશે.

આતંકવાદ સામેની લડાઈમાં પક્ષોની એકતા
સરકારે આ મુદ્દા પર તમામ રાજકીય પક્ષો સાથે ચર્ચા કરી છે. આતંકવાદની નિંદા કરવા માટે બધા પક્ષો એક સાથે આવ્યા છે. સરકાર કહે છે કે તે આતંકવાદ સામેની લડાઈમાં એક છે. ભારત સરકારે આતંકવાદ સામેની લડાઈને વધુ તીવ્ર બનાવી છે. સરકારે અનેક પગલાં લીધાં છે. આ પગલાં આતંકવાદને રોકવામાં મદદ કરશે. ભારત સરકાર આતંકવાદને તેના મૂળમાંથી નાબૂદ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

શિમલા કરાર: ક્યારે, ક્યાં અને કોની વચ્ચે?
શિમલા કરાર પર 2 જુલાઈ 1972 ના રોજ ભારતના શિમલા શહેરમાં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કરાર પર ભારત વતી તત્કાલીન વડા પ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધી અને પાકિસ્તાન વતી તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ ઝુલ્ફીકાર અલી ભુટ્ટોએ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર ફક્ત 1971 ના યુદ્ધ પછીની પરિસ્થિતિને ઉકેલવા માટે જ નહોતો, પરંતુ ભવિષ્યના સંબંધો સુધારવા અને શાંતિ જાળવવા માટેનો એક ઐતિહાસિક પ્રયાસ પણ હતો.
નિયંત્રણ રેખા પર સંભવિત અસર
નિયંત્રણ રેખા લાંબા સમયથી બંને દેશો વચ્ચે તણાવનો વિષય રહી છે, જ્યાં વારંવાર યુદ્ધવિરામ ઉલ્લંઘન, સરહદ પારથી ગોળીબાર અને ઘૂસણખોરીના પ્રયાસો થાય છે. જો શિમલા કરાર હેઠળ નિયંત્રણ રેખાની પવિત્રતા જાળવવાની પરસ્પર પ્રતિબદ્ધતા જાળવવામાં નહીં આવે, તો આનાથી દુશ્મનાવટ વધી શકે છે.
ભારતીય વિમાનો માટે પાકિસ્તાની હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ
પાકિસ્તાને તાત્કાલિક અસરથી ભારતની માલિકીની અથવા સંચાલિત બધી ફ્લાઇટ્સ માટે તેનું હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ કરી દીધું છે. હવે ભારતીય વિમાનો પાકિસ્તાની હવાઈ ક્ષેત્રમાંથી મુસાફરી કરી શકશે નહીં. અત્યાર સુધી ભારતની ઘણી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ પાકિસ્તાની હવાઈ ક્ષેત્ર દ્વારા સંચાલિત થતી હતી.
કુલભૂષણ જાધવના નામે ભારતને ધમકી
પાકિસ્તાની ગજઈ ના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પાકિસ્તાનની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિએ ભારતને તેના પકડાયેલા ’છઅઠ કમાન્ડર’ કુલભૂષણ જાધવ વિશે યાદ અપાવ્યું છે કે તે હજુ પણ કસ્ટડીમાં છે અને ’ભારતની રાજ્ય પ્રાયોજિત આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓનો જીવંત પુરાવો છે.’