પેકેજ્ડ ફૂડ પર લાગશે ચેતવણીના લેબલ

સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્રને ત્રણ મહિનાની અંદર ભલામણો લાગુ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો

નવીદિલ્હી, તા. 10
ભારતમાં પેકેજ્ડ ફૂડ પર ટૂંક સમયમાં ચેતવણીના લેબલ જોવા મળશે. આમાં, ખાદ્ય પદાર્થમાં મીઠું, ખાંડ અને ચરબીનું પ્રમાણ સ્પષ્ટ રીતે લખેલું હશે, જેથી ગ્રાહક ખાતા પહેલા તેને વાંચી શકે અને નક્કી કરી શકે કે તે જે ખાદ્ય પદાર્થ ખરીદી રહ્યો છે તેની તેના સ્વાસ્થ્ય પર કેટલી અસર પડશે. આ સંદર્ભે, સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્રને ત્રણ મહિનાની અંદર ભલામણો લાગુ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. હવે કેન્દ્ર સરકાર પેક્ડ ફૂડ પર ચેતવણી લેબલિંગ અંગે નિયમો બનાવશે, જેનો અમલ સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ પર કરવામાં આવશે. ભારતમાં ડબ્બાબંધ ખાદ્ય પદાર્થોના વપરાશને કારણે ડાયાબિટીસ, સ્થૂળતા, હૃદય રોગ અને કેન્સરના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. દર ચારમાંથી એક ભારતીય આ રોગોથી પીડિત છે, જેના સંદર્ભમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક પીઆઈએલ દાખલ કરવામાં આવી હતી જેમાં પેક્ડ ફૂડ પર ચેતવણી લેબલ લગાવવા માટે નિર્દેશોની માંગ કરવામાં આવી હતી.
પેકેજ્ડ ફૂડ અનેક રોગોનું કારણ બની રહ્યું છે. કેટલાક અહેવાલોમાં ભારત અને ચીનમાં ઉપલબ્ધ પેકેજ્ડ ફૂડ અન્ય દેશોમાં ઉપલબ્ધ પેકેજ્ડ ફૂડ કરતાં વધુ ખરાબ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, ખાદ્ય પદાર્થોમાં ચેતવણી લેબલિંગની મદદથી, ગ્રાહકો પેકેટ પરના ખોરાક વિશે સ્પષ્ટ માહિતી વાંચી શકશે, જેનાથી તેમના માટે ગુણવત્તાયુક્ત ખોરાક પસંદ કરવાનું સરળ બનશે. તે જ સમયે, ચેતવણી લેબલિંગ કંપનીઓ પર ગ્રાહકોને ગુણવત્તાયુક્ત ખોરાક પૂરો પાડવા માટે દબાણ પણ લાવશે. પેકેજ્ડ ખાદ્ય પદાર્થોને ઓળખવા માટે વિવિધ પદ્ધતિઓ અપનાવવામાં આવે છે. કેટલાક દેશોમાં સ્ટાર રેટિંગ સિસ્ટમ છે, જ્યાં પેકેજ્ડ ફૂડને તેની ગુણવત્તા અનુસાર રેટિંગ આપવામાં આવે છે. કેટલીક જગ્યાએ, એક ચેતવણી લેબલ સિસ્ટમ છે જેમાં ગ્રાહકને ખબર પડે છે કે તે જે વસ્તુ ખરીદી રહ્યો છે તેમાં કયા જથ્થામાં શું હાજર છે. થોડા વર્ષો પહેલા, યુનિવર્સિટી ઓફ નોર્થ કેરોલિના દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે હાઇ એલર્ટ લેબલનો ઉપયોગ કરવાથી ઉચ્ચ કેલરી, ઉચ્ચ મીઠું અને ખાંડનું પ્રમાણ ધરાવતા ઉત્પાદનોનું વેચાણ ઘટ્યું હતું.
વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (ઠઇંઘ) એ ખાદ્ય પદાર્થોમાં ખાંડ, ચરબી, આયોડિન અને મીઠા જેવા તત્વોનું પ્રમાણ ખાદ્ય પેકેટ પર દર્શાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. આ પછી, વિશ્વના ઘણા દેશોએ તેનો અમલ કર્યો છે. આમાં મેક્સિકો, ચિલી, દક્ષિણ કોરિયા, કેનેડા, યુએસએ, ન્યુઝીલેન્ડ, ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે. આ દેશોમાં, તૈયાર ખાદ્ય પદાર્થો પર ચેતવણી લેબલ લગાવવામાં આવે છે. જ્યારે ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝીલેન્ડમાં સ્ટાર રેટિંગ સિસ્ટમ અમલમાં છે, જોકે નિષ્ણાતો સ્ટાર રેટિંગને યોગ્ય માનતા નથી.