કેન્દ્રીય બજેટની તૈયારીઓના ‘લોક-ઇન’ તબક્કાની શરૂૂઆત ગઈકાલથી શરૂૂ
નવીદિલ્હી, તા. 24
દેશના નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ 1 ફેબ્રુઆરીએ કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરશે. બજેટ પહેલા હલવા સેરેમનીનું આયોજન કરવામાં આવે છે. કેન્દ્રીય બજેટ 2025 પહેલા 24મી જાન્યુઆરી એટલે કે આજે હલવા સમારોહનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. હલવો સમારોહ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે અને નોર્થ બ્લોકમાં તેનું આયોજન કરવામાં આવે છે. હલવા સમારોહ એ કેન્દ્રીય બજેટની તૈયારીઓના ’લોક-ઇન’ તબક્કાની શરૂૂઆત પહેલાં યોજાતી વાર્ષિક પરંપરા છે. ઈવેન્ટ ‘હલવા’ દરમિયાન, નોર્થ બ્લોકમાં એક મોટા ‘કઢાઈ’માં લોકપ્રિય ભારતીય મીઠાઈ તૈયાર કરવામાં આવે છે. નાણા પ્રધાન બજેટ બનાવવાની પ્રક્રિયામાં સામેલ તમામ લોકોમાં ભાગ લે છે અને સેવા આપે છે. આ પરંપરાને નાણા મંત્રાલયના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની મહેનત અને સમર્પણની સ્વીકૃતિ તરીકે જોવામાં આવે છે. હલવો સમારંભ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે સંસદમાં બજેટની સત્તાવાર રજૂઆત પહેલા બજેટના તમામ દસ્તાવેજોની પ્રિન્ટિંગની શરૂૂઆત દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, હલવા સમારોહ નાણા મંત્રાલયની અંદર કડક લોકડાઉન સમયગાળાની શરૂૂઆતનો સંકેત આપે છે. એકવાર લોકડાઉન શરૂૂ થયા પછી, બજેટ પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલા કોઈપણ અધિકારીને સંસદમાં નાણાકીય દસ્તાવેજો રજૂ ન થાય ત્યાં સુધી મંત્રાલયની જગ્યા છોડવાની મંજૂરી આપવામાં આવતી નથી. યુનિયન બજેટ 1980 થી નોર્થ બ્લોકના ભોંયરામાં છાપવામાં આવે છે, ગોપનીયતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરે છે. બજેટ 2025 1 ફેબ્રુઆરીએ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવશે. સંસદનું બજેટ સત્ર 31 જાન્યુઆરીથી શરૂૂ થશે અને 4 એપ્રિલે સમાપ્ત થશે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ 31 જાન્યુઆરીએ બંને ગૃહોની સંયુક્ત બેઠકને સંબોધિત કરશે.બજેટ 2025 નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવનાર સાતમું કેન્દ્રીય બજેટ હશે. તેમણે ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન મોરારજી દેસાઈને પાછળ છોડીને સૌથી વધુ વાર્ષિક બજેટ રજૂ કરવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. નાણામંત્રી તરીકે મોરાજી દેસાઈએ 1959 અને 1964 વચ્ચે પાંચ વાર્ષિક બજેટ અને એક વચગાળાનું બજેટ રજૂ કર્યું હતું. ડિજિટલાઈઝેશનના આ યુગમાં, બજેટ પ્રક્રિયામાં ઘણા ફેરફારો થયા છે, પરંતુ હલવા સમારોહની પરંપરા હજુ પણ યથાવત છે. કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન તેમાં ફેરફારો જોવા મળ્યા હોવા છતાં, આ પરંપરા હજુ પણ ભારતીય વહીવટી તંત્રનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. 2022 અને 2023 માં, બજેટ ડિજિટલ રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જે બજેટ પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવે છે. જો કે, આજે પણ હલવા સમારોહ એ સંદેશ આપે છે કે ભલે સમય સાથે વહીવટી પ્રક્રિયાઓ બદલાતી રહે છે, પરંતુ પરંપરાગત મૂલ્યો હજુ પણ સચવાય છે.
