કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે કંબોડિયા, મ્યાનમાર, લાઓસ અને થાઈલેન્ડ જેવા દેશો સાથે જોડાયેલા હોવાની બાતમી મળતા લીધો નિર્ણય
નવીદિલ્હી, તા. 21
ડિજિટલ ધરપકડની છેતરપિંડીનો સામનો કરવા માટે, ગૃહ મંત્રાલય એ સાયબર કૌભાંડો સાથે કથિત રીતે જોડાયેલા 17,000 થી વધુ ઠવફતિંઆા એકાઉન્ટ્સને બ્લોક કરી દીધા છે. આ એકાઉન્ટ્સ મુખ્યત્વે કંબોડિયા, મ્યાનમાર, લાઓસ અને થાઈલેન્ડ જેવા દેશો સાથે જોડાયેલા હોવાનું જણાયું હતું, જ્યાં છેતરપિંડીની ગતિવિધિઓ વિકસી રહી હોવાના અહેવાલ છે. ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ દ્વારા પીડિતોએ નોંધાવેલી ફરિયાદના આધારે ગૃહ મંત્રાલયના સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર દ્વારા કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી. મંત્રાલય તરફથી વોટ્સએપને આપવામાં આવેલી સૂચનાને પગલે ઓળખાયેલા એકાઉન્ટ્સની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી અને તેને બ્લોક કરવામાં આવી હતી.
કંબોડિયા, મ્યાનમાર અને લાઓસથી ચાલતા કપટપૂર્ણ કોલ સેન્ટરનો પર્દાફાશ કરવામાં આવેલી વિગતવાર તપાસ બાદ આ વિકાસ થયો છે. આ કોલ સેન્ટરો ઘણીવાર કંબોડિયામાં ચાઈનીઝ કેસિનો સાથે જોડાયેલા હોય છે, જે સંગઠિત સાયબર ક્રાઈમના હબ તરીકે સેવા આપે છે. તપાસમાં માનવ તસ્કરીનું એક અવ્યવસ્થિત વલણ પણ બહાર આવ્યું છે, જ્યાં ભારતીય નાગરિકોને નોકરીની ઓફરની આડમાં કંબોડિયામાં લલચાવવામાં આવે છે, જ્યાં તેઓને ઓનલાઈન નાણાકીય કૌભાંડો કરવા દબાણ કરવામાં આવે છે.
આ કૌભાંડોમાં વપરાતી પ્રાથમિક યુક્તિઓમાંની એક ’ડિજિટલ ધરપકડ’ છેતરપિંડી છે. સ્કેમર્સ પીડિતોને ડરાવવા માટે ઈઇઈં એજન્ટ્સ, આવકવેરા અધિકારીઓ અથવા કસ્ટમ્સ એજન્ટો જેવા કાયદા અમલીકરણ અધિકારીઓનો ઢોંગ કરે છે. ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓના બનાવટી આરોપોની આડમાં, તેઓ વ્યક્તિઓ પર જંગી રકમ ટ્રાન્સફર કરવા દબાણ કરે છે. આ છેતરપિંડીનું પ્રમાણ આશ્ચર્યજનક છે. એવું કહેવાય છે કે સ્કેમર્સ આવી સ્કીમ દ્વારા દરરોજ આશરે 6 કરોડ રૂપિયાની ઉચાપત કરે છે. માત્ર આ વર્ષના પ્રથમ દસ મહિનામાં જ આ છેતરપિંડીની ગતિવિધિઓને કારણે 2,140 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે. સાયબર વિંગે ઓક્ટોબર સુધીમાં ડિજિટલ અરેસ્ટ ફ્રોડ સંબંધિત 92,334 કેસ નોંધ્યા છે. વધતા જોખમને સ્વીકારતા, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં જાહેર ચેતવણી જારી કરી, નાગરિકોને જાગૃત રહેવા અને રાષ્ટ્રીય સાયબર હેલ્પલાઇન પર કોઈપણ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિની જાણ કરવા વિનંતી કરી.
આ ખુલાસાઓ ઉપરાંત, તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે કેવી રીતે માનવ તસ્કરો ભારતીય નાગરિકોને નોકરીની તકોનું વચન આપીને કંબોડિયા જેવા દેશોમાં લઈ જાય છે. જો કે, એકવાર ત્યાં પહોંચ્યા પછી, આ વ્યક્તિઓને વારંવાર સાયબર અપરાધી પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાવા માટે ફરજ પાડવામાં આવે છે, જેમાં છેતરપિંડીભર્યા કોલ સેન્ટર ચલાવવાનો સમાવેશ થાય છે. પીડિતોને વિદેશી દેશોમાં તેમની નબળાઈઓનો લાભ લઈને ઓનલાઈન સ્કેમમાં ફસાવવામાં આવે છે.
