ચીનને હરાવવાની તૈયારી, બે મહત્વના એજન્ડા, ભારત માટે બ્રિક્સ સંમેલન શા માટે આટલું મહત્વનું?

0
145

 

દક્ષિણ આફ્રિકાની રાજધાની જોહાનિસબર્ગમાં આજે યોજાનારી BRICS સમિટ પર તમામની નજર ટકેલી છે. દક્ષિણ આફ્રિકા મહાદ્વીપમાં ચીન સામેનો ખતરો ઘટાડવા માટે ભારતમાંથી રોકાણ વધારી શકાય છે.

 

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બ્રિક્સ સંમેલનમાં ભાગ લેવા માટે દક્ષિણ આફ્રિકાની રાજધાની જોહાનિસબર્ગમાં છે. આ કોન્ફરન્સ રોકાણની દ્રષ્ટિએ ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ચીને 20 વર્ષમાં આફ્રિકામાં અન્ય દેશોની સરખામણીમાં સૌથી વધુ રોકાણ કર્યું છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં તેણે આફ્રિકન દેશોને 134 અબજ ડોલર એટલે કે 11 લાખ કરોડ રૂપિયાની લોન આપી છે. જો આફ્રિકન દેશો આ લોન ચૂકવવામાં નિષ્ફળ ગયા, તો ધૂર્ત ચીને આ બહાને તેમનું શોષણ કરવાનું શરૂ કર્યું. બ્રિક્સમાં બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકાનો સમાવેશ થાય છે.

જ્યારે ચીનની અર્થવ્યવસ્થામાં ઘટાડો થયો, ત્યારે તેણે 2018 થી ધિરાણમાં પણ ઘટાડો કર્યો. જેના કારણે ચીનની છબી નકારાત્મક બની અને ભારતને ફાયદો થયો. ચીનના વલણને કારણે ભારતીય કંપનીઓએ આફ્રિકામાં પગ ફેલાવવાનું શરૂ કર્યું અને હવે આફ્રિકામાં દર વર્ષે 170 અબજ ડોલર એટલે કે 14 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધીનું રોકાણ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. ચીનનું દેવું ચૂકવવામાં ભારત આફ્રિકન દેશોની મદદ કરી શકે છે.

 

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં અનાજની કટોકટી સર્જાઈ હતી. કટોકટીની અસર દક્ષિણ આફ્રિકામાં જોવા મળી છે. આવી સ્થિતિમાં, આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની સપ્લાય કરીને ભારત આફ્રિકા મહાદ્વીપમાં પહેલા કરતા વધુ પોતાની પકડ મજબૂત કરી શકે છે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ચીનને હરાવવાની ભારતની આ પહેલી યોજના છે.

ધિરાણ આપવામાં ભારત બીજા નંબરે છે

રોકાણના મામલે ભારત ચીન પછી બીજા ક્રમે છે. ભારતે છેલ્લા 10 વર્ષમાં આફ્રિકાના 42 દેશોને 2.65 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની લોન આપી છે. બીજું વેપાર છે, ભારત અને આફ્રિકન દેશો વચ્ચે સોનું, કોલસો, ક્રૂડ ઓઈલ અને અન્ય ખનિજોનો વેપાર છે, જે રૂ. 8.30 લાખ કરોડને પાર કરી ગયો છે. ત્રીજું છે રાજદ્વારી, ભારતે છેલ્લા 9 વર્ષમાં અન્ય દેશોમાં બે ડઝનથી વધુ નવા દૂતાવાસ શરૂ કર્યા છે. તેમાંથી 18 એમ્બેસી માત્ર આફ્રિકન દેશોમાં જ ખોલવામાં આવી છે.

ભારત G-20માં આફ્રિકન દેશોના સમાવેશને પણ સમર્થન આપે છે. એટલે કે કૂટનીતિની દૃષ્ટિએ ભારત આફ્રિકાને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માની રહ્યું છે. આ સિવાય આફ્રિકામાં ભારતીય મૂળના લગભગ 30 લાખ લોકોનું ઘર છે… એટલે કે પીપલ ટુ પીપલ કનેક્શન. હવે આના આધારે ભારત આફ્રિકાના મેદાનમાં ચીનને હરાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.

બ્રિક્સ સમિટ શા માટે આટલી મહત્વપૂર્ણ છે?

વિશ્વમાં ભારતની વિશ્વસનીયતા વધી છે તો ચીન અલગ પડી ગયું છે.

મંદી છતાં ભારતની અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત છે, પરંતુ ચીન આ મોરચે દબાણ હેઠળ છે.

જ્યારે આપણો વિદેશી વેપાર 6 મહિનામાં $800 બિલિયનને વટાવી ગયો, ત્યારે ચીનની નિકાસ ઘટી.

જ્યારે ભારતનો વિકાસ દર મજબૂત રહેવાની ધારણા છે, ત્યારે ચીનનો આ વર્ષે ઘટાડો થવાની ધારણા છે.

મોંઘવારી-બેરોજગારી વધી, પરંતુ જો નિયંત્રણમાં હોય તો ચીનમાં બેરોજગારી રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ છે.

પશ્ચિમી દેશો સાથેના સંબંધો મજબૂત થઈ રહ્યા છે, જ્યારે ચીન અહીં પણ પાછળ છે.

ભારતમાં નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ છે પરંતુ શી જિનપિંગ સરકાર પરનો વિશ્વાસ ઘટી રહ્યો છે.

આ બેઠકના બે મહત્વના એજન્ડા

બ્રિક્સની બેઠકમાં પાંચ દેશોના વડાઓ અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરશે અને આગળની રણનીતિ બનાવશે. આ વખતે આ બેઠક માટે બે મહત્વના એજન્ડા નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. આમાંનું પ્રથમ તમારા પોતાના ચલણમાં વેપાર શરૂ કરવાનું છે. તેનો અર્થ એ છે કે ડોલરને બદલે આપણા પોતાના ચલણમાં વેપાર કરવો અને બીજો બ્રિક્સ જૂથનો વિસ્તાર કરવો. ભારત હાલમાં વિશ્વમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતું અર્થતંત્ર છે. ભારત બ્રિક્સ દેશોમાં તેની UPI સિસ્ટમ, RuPay કાર્ડ અને અન્ય ચલણ સંબંધિત વસ્તુઓને સક્રિય કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

ભારત આફ્રિકામાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ત્યાં હાજર છે પરંતુ તેનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર બ્રિક્સ સંમેલનમાં ભાગ લેવાનો નથી પરંતુ આફ્રિકામાં ભારતની પકડ મજબૂત કરવાનો છે. દક્ષિણ આફ્રિકા પાંચમો દેશ છે જેના પર ચીનનો સૌથી વધુ પ્રભાવ છે. આ જ કારણ છે કે ભારતે હવે તે ક્ષેત્રમાં ચીનને હરાવવાની તૈયારી કરી લીધી છે.