પરિસ્થિતિ બદલાશે કે આ વર્ષે પણ LACમાં તણાવ રહેશે; મે 2020માં પેંગોંગ લેકથી વિવાદ શરૂ થયો હતો

0
121

ભારત ચીન એલએસી ક્લેશ: ભારત-ચીન વિવાદનું ચોથું વર્ષ શરૂ થઈ ગયું છે. એક જ આશા છે કે સંબંધ સામાન્ય બને. પરંતુ આવી કોઈ આશા દૂર દૂર સુધી દેખાતી નથી. ચીન એવું બતાવી રહ્યું છે કે બધું સામાન્ય છે પણ એવું નથી.

 

વર્ષ 2020 મુશ્કેલ હતું. સ્વાભાવિક રીતે, એક તરફ, કોરોના વાયરસ ભારતની સામે એક મોટો પડકાર હતો, પરંતુ તે સિવાય બીજી મોટી સમસ્યા આપણી સામે આવી ગઈ હતી. આખી દુનિયામાં ખળભળાટ મચી ગયો. દરેક દેશ પોતાના લોકોને બચાવવામાં વ્યસ્ત હતો. પરંતુ એક દેશ એવો હતો જે આવા સમયે પણ બીજાની જમીન હડપ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો. આ ચીન છે. જેની નીતિમાં વિસ્તરણવાદ પ્રવેશ્યો છે. મે 2020 ની શરૂઆતમાં, ચીની સૈનિકો પેંગોંગ તળાવ નજીક સક્રિય હતા. ત્યારબાદ ભારતીય સેનાએ જડબાતોડ જવાબ આપ્યો હતો. આ પછી જ બંને દેશો વચ્ચેનો વિવાદ સામે આવ્યો હતો.

આ ઘટનાને ત્રણ વર્ષ વીતી ગયા છે. ચોથું વર્ષ શરૂ થયું. સંબંધો હજુ પાટા પર પાછા નથી આવ્યા. જો કે LAC પર કોઈ સીધા મુકાબલાની સ્થિતિ નથી, પરંતુ એવું ન કહી શકાય કે બધું બરાબર છે. ચીની સૈનિકોએ પહેલા પેંગોંગ તળાવ પાસે કબજો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જ્યાં ભારતીય સૈનિકો સાથે અથડામણ થઈ હતી. આગામી મહિને ગાલવાન ખીણમાં ચીની સૈનિકો સાથે ભારતીય સૈનિકોની લોહિયાળ અથડામણ થઈ હતી. આ પછી, ચીન અને ભારતના સંબંધો છ દાયકામાં સૌથી નીચા સ્તરે ગયા.

શું LAC વિવાદનો અંત આવી શકશે?

LAC વિવાદ ક્યારેય ખતમ નહીં થાય, હવે તો દૂરની વાત લાગે છે. કારણ કે દરેક વખતે મંત્રણા નિષ્ફળ જાય છે. 23 એપ્રિલે જ ભારત અને ચીન વચ્ચે સૈન્ય સ્તરની વાતચીત થઈ હતી, પરંતુ કોઈ પરિણામ આવ્યું ન હતું. બંને વચ્ચે છેલ્લી સફળ વાતચીત સપ્ટેમ્બર 2022માં થઈ હતી. પછી બંને પોતપોતાના સૈનિકોને મુકાબલાના બિંદુથી પાછળ ધકેલવા સંમત થયા. મડાગાંઠ વચ્ચે ચીન એક વાર્તા સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. ચીન બતાવી રહ્યું છે કે લદ્દાખમાં સ્થિતિ સ્થિર છે અને આપણે સામાન્ય સંબંધો પુનઃસ્થાપિત કરવા જોઈએ. ચીનના રક્ષા મંત્રી લી શાંગફૂનું કહેવું છે કે LAC પર બધુ સ્થિર છે.

સૈનિકો બંને બાજુ સામસામે છે

કેટલાક અધિકારીઓએ નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું કે LAC પર શાંતિ વિના ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો સામાન્ય થઈ શકે નહીં. તેમણે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરની ટિપ્પણી પર ધ્યાન આપવા કહ્યું, જેમાં જયશંકર ડેપસાંગ અને ડેમચોકની નાજુક પરિસ્થિતિ વિશે વાત કરી રહ્યા છે. અહીં ભારત અને ચીનના સૈનિકો સામસામે ઉભા છે. અહીં બંને દેશોએ મોટી સંખ્યામાં સેના તૈનાત કરી છે.

સંઘર્ષના ઘણા મુદ્દા છે

ગાલવાન વેલી, ગંગોંગ લેક, ગોગરા (PP-17A) PP-15માં સૈનિકોની પીછેહઠ છતાં, લદ્દાખમાં હાલમાં 60,000થી વધુ ઈન્ડો-ચીન સૈનિકો અને આધુનિક શસ્ત્રો તૈનાત છે. દૌલત બેગ, ઓલ્ડી સેક્ટરમાં ડેપસાંગ અને ડેમચોક સેક્ટરમાં ચાર્ડિંગ નાલા જંકશનમાં પણ તણાવ છે. જો કે આ મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે વાતચીત ચાલી રહી છે. સૈન્ય વાટાઘાટોનો 18મો રાઉન્ડ 23 એપ્રિલે યોજાયો હતો. રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે 27 એપ્રિલે LAC ખાતે બેઠક યોજી હતી. તેણે સૈન્ય અધિકારીઓને દરેક પરિસ્થિતિની જાણકારી આપી. તેમણે કહ્યું કે સીમા કરારનું ઉલ્લંઘન કરવાથી દ્વિપક્ષીય સંબંધો ખતમ થઈ ગયા છે.