રાજ્યોને એક જ લાયસન્સ- રજીસ્ટ્રેશન દ્વારા કૃષિ ઉત્પાદનોને ‘વેચાણ’ કરવાની મંજૂરી આપશે
ડ્રાફ્ટમાં ખેડૂતો માટે મહેનતાણું MSP સુનિશ્ચિત કરવાનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી
નવીદિલ્હી, તા. 27
ખેડૂતોના વિરોધને કારણે સુધારા-લક્ષી ફાર્મ કાયદાઓ રદ થયાના લગભગ ત્રણ વર્ષ પછી, કેન્દ્ર હવે કૃષિ માર્કેટિંગ પર રાષ્ટ્રીય નીતિ ફ્રેમવર્કનો ડ્રાફ્ટ લઈને આવ્યો છે, જે રાજ્યોને એક જ લાયસન્સ/રજીસ્ટ્રેશન દ્વારા કૃષિ ઉત્પાદનોને વેચાણ કરવાની મંજૂરી આપશે. સિસ્ટમ અને સિંગલ ફી ઉત્પાદન માટે “સંકલિત રાષ્ટ્રીય બજાર” તરફ આગળ વધવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. ખાનગી જથ્થાબંધ બજારોની સ્થાપનાને મંજૂરી આપવી; પ્રોસેસર્સ, નિકાસકારો, સંગઠિત છૂટક વિક્રેતાઓ, ફાર્મ-ગેટથી જથ્થાબંધ ખરીદદારો દ્વારા જથ્થાબંધ સીધી પ્રાપ્તિની મંજૂરી આપવી; વેરહાઉસ/સાઇલો/કોલ્ડ સ્ટોરેજને ડીમ્ડ માર્કેટ તરીકે જાહેર કરવું; ખાનગી ઈ-ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મની સ્થાપના અને સંચાલનને મંજૂરી આપવી; સમગ્ર રાજ્યમાં બજાર ફીની એક વખતની વસૂલાત; અને બજાર ફી અને કમિશન ચાર્જનું તર્કસંગતીકરણ એ કૃષિ બજારને સુધારવા માટે સરકારના કેટલાક અન્ય મુખ્ય સૂચનો છે.
કૃષિ મંત્રાલયે ગયા મહિને વ્યાપક પરામર્શ માટે સ્ટેકહોલ્ડર્સની ટિપ્પણીઓ માંગતો ડ્રાફ્ટ બહાર પાડ્યો હતો. તે કૃષિ મંત્રાલયના અધિક સચિવ (માર્કેટિંગ) ફૈઝ અહેમદ કિડવાઈની આગેવાની હેઠળની સમિતિ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી હતી. જો કે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ આવા કેટલાક પગલાં મર્યાદિત અથવા અસમાન રીતે અપનાવવાનું શરૂ કર્યું છે, ડ્રાફ્ટ સમગ્ર દેશમાં અને GST પરની આવી સમિતિની તર્જ પર રાજ્યોને સુધારાની જોગવાઈઓ અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે “મજબૂત એગ્રીકલ્ચર માર્કેટિંગ રિફોર્મ કમિટી” જેમાં રાજ્યના મંત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે
ડ્રાફ્ટ કહે છે કે આવી સંયુક્ત પેનલ સંકલિત રાષ્ટ્રીય બજાર તરફ આગળ વધવા માટે રાજ્યો વચ્ચે સર્વસંમતિ બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે અને GST એમ્પાવર્ડ કમિટીની તર્જ પર કાયમી સચિવાલયનું સૂચન કરે છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કમિટી ખેડુતોના હિત માટે કૃષિ માર્કેટિંગ, સમાન બજાર ફી અને આવા અન્ય મુદ્દાઓ માટે કાયદો લાવવાની દરખાસ્ત પર વિચાર કરી શકે છે અને વેપાર કરવામાં સરળતાના દૃષ્ટિકોણથી અવરોધ મુક્ત કૃષિ વેપાર. ડ્રાફ્ટ એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે દરખાસ્ત પાછળનો મુખ્ય વિચાર દેશમાં વાઇબ્રન્ટ માર્કેટિંગ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનો છે, જેમાં તમામ કેટેગરીના ખેડૂતો તેમના ઉત્પાદન માટે શ્રેષ્ઠ ભાવ મેળવવા માટે તેમની પસંદગીનું બજાર શોધી શકે છે બ્લોકચેન ટેક્નોલોજી, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગ (એમએલ)નો ઉપયોગ કરીને ફાર્મથી સ્ટોરેજ સુધીની સપ્લાય ચેઈન પ્રક્રિયાઓને મજબૂત કરવા માટે ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા પર, ડ્રાફ્ટ જણાવે છે કે દરખાસ્તનો હેતુ બજાર અને કિંમતની અનિશ્ચિતતાઓને ઘટાડવા માટે એક પદ્ધતિ સ્થાપિત કરવાનો છે
ડ્રાફ્ટમાં ખેડૂતો માટે મહેનતાણું ખજઙ સુનિશ્ચિત કરવાનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી
ખેડૂતો માટે મહેનતાણું લઘુત્તમ ટેકાના ભાવો (એમએસપી) સુનિશ્ચિત કરવાનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી, જે સ્વર્ગસ્થ એમએસ સ્વામીનાથનની આગેવાની હેઠળના નેશનલ કમિશન ઓન ફાર્મર્સ (NCF) ની કેન્દ્રીય ભલામણ હતી અને રાષ્ટ્રીય રાજકીય પ્રવચનમાં મુખ્ય મુદ્દો હતો. તેના બદલે, દસ્તાવેજ બ્લોકચેન અને વેલ્યુ ચેઈન સેન્ટ્રિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (VCCI) જેવા ટેક્નોલોજીકલ સોલ્યુશન્સ પર ભાર મૂકીને કોર્પોરેટ-સંચાલિત એજન્ડાને પ્રોત્સાહન આપીને ખેડૂતોને ગેરમાર્ગે દોરતો હોવાનું જણાય છે.
