ભાજપ પર આક્ષેપો કરતા રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું કે આજે દેશ આઠ વર્ષની સરખામણીમાં વધુ રોકડનો ઉપયોગ કરે છે
નવીદિલ્હી તા. 8
લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ શુક્રવારે આક્ષેપ કર્યો હતો કે નોટબંધીને કારણે અને અનૌપચારિક ક્ષેત્રને નષ્ટ કરીને ઈજારો થયો છે અને ભારત આઠ વર્ષ પહેલાં કરતાં આજે વધુ રોકડનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. તેમનો હુમલો નોટબંધીની આઠમી વર્ષગાંઠ પર આવ્યો છે. 8 નવેમ્બર, 2016 ના રોજ, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રાષ્ટ્રને તેમના સંબોધનમાં નોટબંધીની જાહેરાત કરી હતી અને કહ્યું હતું કે રૂ. 500 અને રૂ. 1,000 ની નોટ હવે કાનૂની ટેન્ડર રહેશે નહીં. તે સમયે સરકાર દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલા કારણોમાંનું એક કારણ ભ્રષ્ટાચાર અને કાળા નાણાંને કાબૂમાં લેવા માટે ડિજિટલ અર્થતંત્રને પ્રોત્સાહન આપવા અને રોકડ વ્યવહારો ઘટાડવાનું હતું. “ભારત આજે પણ 8 વર્ષ પહેલા જ્યારે નોટબંધી લાગુ કરવામાં આવી હતી તેના કરતા વધુ રોકડનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. અને અનૌપચારિક ક્ષેત્રને નષ્ટ કરીને એકાધિકારનો માર્ગ મોકળો કર્યો,” કોંગ્રેસના ભૂતપૂર્વ વડાએ જણાવ્યું હતું. બિનકાર્યક્ષમ અને ખરાબ હેતુવાળી નીતિઓ કે જે વ્યવસાયો માટે ભયનું વાતાવરણ બનાવે છે તે ભારતની આર્થિક ક્ષમતાને નષ્ટ કરશે,” તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું. એક નવા સોદાની જરૂર છે જે દેશભરમાં વાજબી વ્યવસાયોની ઊર્જાને અનલૉક કરવા માટે નિષ્પક્ષતા અને સ્વતંત્રતાને પ્રોત્સાહન આપે છે.” ગાંધીએ એક ચાર્ટ પણ શેર કર્યો જે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે જનતા પાસે રોકડ 2013-14માં જીડીપીના 11 ટકાથી ઘટીને 2016-17માં 8 ટકા થઈ અને હવે તે વધીને 2020-21માં જીડીપીના 14 ટકા થઈ ગઈ છે. ચાર્ટ બતાવે છે કે 2022-23માં જનતા પાસે રોકડ હવે જીડીપીના 12 ટકા છે.
આર્થિક બાબતોના નિષ્ણાતોના મતે દેશમાં ખોટી નીતિઓના કારણે વ્યાપાર જગત માટે ભયનું વાતાવરણ ખડું થયું છે. જેના કારણે દેશની આર્થિક ક્ષમતા નબળી પડી રહી છે. ભારતની આર્થિક પ્રગતિ માટે નવી નીતિની જરૂર છે જે નિષ્પક્ષતા અને સ્વતંત્રતાને પ્રોત્સાહન આપે અને નાના અને પ્રામાણિક વ્યવસાયોને વિકાસની તક આપે.
ઉલ્લેખનીય છે કે 8 નવેમ્બર 2016ની તારીખ દેશમાં એક મોટા નિર્ણય અને પરિવર્તનની સાક્ષી છે. હકીકતે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશમાં 8 વર્ષ માટે નોટબંધીની જાહેરાત કરી હતી. આ પછી તે જ દિવસે મધરાતથી 500 અને 1000 રૂપિયાની નોટો ચલણમાંથી બહાર થઈ ગઈ હતી. સરકારના આ નિર્ણયથી દેશમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ નવી નોટો કરન્સી માર્કેટનો એક ભાગ બની ગઈ હતી. વર્ષ 2022માં આવેલા એક રિપોર્ટ અનુસાર, નોટબંધી બાદ દેશમાં કેશ સર્ક્યુલેશનમાં 71.84 ટકાનો વધારો થવા પામ્યો છે. જ્યારે 8 નવેમ્બર 2016ના રોજ નોટબંધીની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, ત્યારે 4 નવેમ્બર 2016ના રોજ દેશમાં 17.7 લાખ કરોડ રૂપિયાની રોકડ હતી. જ્યારે 29 ઓક્ટોબર 2021થી તે વધીને 29.17 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગઈ હતી. એટલે કે, 2021માં નોટોના સર્ક્યુલેશનમાં લગભગ 64 ટકાનો વધારો થયો હતો, જે વર્ષ 2022માં એટલે કે નોટબંધીના છઠ્ઠા વર્ષે વધીને લગભગ 72 ટકા થઈ ગયો હતો.
