બ્રાન્ડના નકલ સાથે સંકળાયેલા કૌભાંડો રૂ. 9,000 કરોડને પાર થાય તેવી સંભાવના : 2024માં ભારતમાં 17 લાખથી વધુ ફરિયાદો નોંધાઈ
નવીદિલ્હી, તા. 3
સાયબર ક્રાઈમનો ખતરો સતત વધી રહ્યો છે અને તેનાથી ભારતીયોને ભારે નુકસાન થઈ રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારના ઈન્ડિયન સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર અનુસાર, દેશમાં 2024ના પ્રથમ નવ મહિનામાં સાયબર ક્રાઈમમાં 11,300 કરોડ રૂપિયાથી વધુનું નુકસાન થયું છે. બેંગલુરુ સ્થિત સાયબર સિક્યોરિટી ફર્મ ઈહજ્ઞીમજઊઊઊં, 5000 થી વધુ હવે નિષ્ક્રિય દૂષિત વેબસાઇટ ડોમેન્સ અને 16000 થી વધુ બ્રાન્ડ્સના દુરુપયોગના કેસ સાથે સંબંધિત ડેટાનું વિશ્લેષણ કર્યા પછી, આગાહી કરી છે કે 2025 માં ભારતીયો અને ભારતીય કંપનીઓ 20,000 કરોડ રૂપિયા સાયબર ગુનાઓથી ગુમાવી શકે છે. આ વર્ષે જ, બ્રાન્ડના નકલ સાથે સંકળાયેલા કૌભાંડો રૂ. 9,000 કરોડના હોઈ શકે છે.
2024 માં, ભારતમાં 17 લાખથી વધુ સાયબર ક્રાઇમ ફરિયાદો નોંધવામાં આવી હતી, જેમાં નાણાકીય કૌભાંડો અને ડિજિટલ ધરપકડો યાદીમાં ટોચ પર છે. છેતરપિંડી કરનારાઓ વ્યક્તિઓ અને વ્યવસાયોને છેતરવા માટે સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ યુક્તિઓનો ઉપયોગ કરે છે. ઈહજ્ઞીમજઊઊઊં વિશ્લેષણ અનુસાર, સાયબર ક્રાઇમની ફરિયાદોની સંખ્યા 25 લાખથી વધુ થવાની ધારણા છે, જેમાં 5 લાખ કેસો દેખીતી રીતે બ્રાન્ડની નકલ કરવાના કૌભાંડો સાથે જોડાયેલા છે.
બેંકિંગ અને નાણાકીય સેવા ક્ષેત્રને સૌથી વધુ નુકસાન થવાની ધારણા છે, જે લગભગ રૂ. 8,200 કરોડની છે, જે કુલ નુકસાનના 41 ટકા છે. રિટેલ અને ઈ-કોમર્સ સેક્ટરને રૂ. 5,800 કરોડનું નુકસાન થવાની ધારણા છે. ડિજિટલ ધરપકડ કૌભાંડે લોકોમાં ખાસ કરીને 2024 માં ગભરાટ પેદા કર્યો હતો, કારણ કે સાયબર ગુનેગારો નકલી આરોપો પર ભારતીય નાગરિકોને વર્ચ્યુઅલ કસ્ટડીમાં રાખવા માટે જસુાય જેવા વિડિઓ કોલિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરીને કાયદા અમલીકરણ અધિકારીઓનો ઢોંગ કરે છે.
રોકાણ કૌભાંડો બીજી મોટી સમસ્યા છે. કપટપૂર્ણ રોકાણ યોજનાઓને કારણે 2024માં રૂ. 17.45 કરોડનું નુકસાન થયું હતું, ત્યારબાદ એડવાન્સ-ફીના કૌભાંડો રૂ. 15.92 કરોડ થયા હતા. નકલી નોકરીના કૌભાંડોને કારણે રૂ. 3.65 કરોડનું નુકસાન થયું હતું, જ્યારે નકલી રિફંડ અને લોન કૌભાંડોને કારણે અનુક્રમે રૂ. 1.83 કરોડ અને રૂ. 1.61 કરોડનું નુકસાન થયું હતું. અન્ય સાયબર કૌભાંડો, જેમાં ફિશિંગ અને ઢોંગ છેતરપિંડીનો સમાવેશ થાય છે, તેણે નાણાકીય અસરમાં વધારાના રૂ. 5.9 કરોડનું યોગદાન આપ્યું હતું. કપટપૂર્ણ વેબસાઇટ ડોમેન્સ – જે લોકોને છેતરવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે – 2025 માં વાર્ષિક ધોરણે 65 ટકા વૃદ્ધિ થવાની ધારણા છે, જ્યારે નકલી નાણાકીય એપ્લિકેશનો 83 ટકા વધી શકે છે, જે સાયબર છેતરપિંડી પહેલા કરતાં વધુ છેતરતી બનાવે છે. સીધા નાણાકીય નુકસાન ઉપરાંત, બિઝનેસને બ્રાન્ડ ઇક્વિટી ધોવાણમાં રૂ. 24,000 કરોડ, ગ્રાહક સંપાદન ખર્ચમાં રૂ. 3,500 કરોડ અને ઉત્પાદકતામાં રૂ. 2,800 કરોડનું નુકસાન થશે.
